De Zutphense Hoogstambrigade stopt met een deel van het onderhoud aan fruitbomen in de openbare ruimte. De vijftien vrijwilligers ronden dit jaar de snoeiwerkzaamheden af in de Stadsboomgaard, het Wijnhofpark en het Thateplantsoen bij de molen in Warnsveld. Daarna richten zij zich vooral op de boomgaard in de Bleek.
De Hoogstambrigade onderhoudt al jarenlang ongeveer tweehonderd hoogstamfruitbomen in de openbare ruimte. Het steeds verplaatsen van ladders, snoeizagen en ander gereedschap tussen verschillende locaties is volgens de vrijwilligers echter te belastend geworden.
Coördinator Eric Stokhuyzen noemt het een logistiek complexe en tijdrovende operatie. Omdat het gereedschap niet op de locaties kan worden opgeslagen, moet alles telkens met een aanhangwagen worden vervoerd. De brigade wil daarom enkele locaties afronden om zich vervolgens volledig te kunnen richten op de werkzaamheden in de Bleek.
Dat de vrijwilligers stoppen met het onderhoud van onder meer de Stadsboomgaard vindt Alize Hillebrink van Stichting Vogelpark & Stadsboomgaard jammer. Zij nam in 2012 het initiatief om de ruim honderd jaar oude boomgaard nieuw leven in te blazen. Daarbij werden dertig nieuwe fruitbomen geplant.
In 2017 richtte Hillebrink samen met de gemeente de Hoogstambrigade op. Sinds 2018 krijgen de vrijwilligers korte cursussen van Stichting Landschapsbeheer Gelderland en kunnen zij materiaal in bruikleen gebruiken. Dat zorgde jarenlang voor goed onderhouden fruitbomen.
Nu wordt samen met de gemeente gezocht naar een oplossing voor het onderhoud van de Stadsboomgaard. Omdat het gebied een monument is, heeft de gemeente hier een zorgplicht. Ook Stichting Landschapsbeheer Gelderland wordt bij het zoeken naar een oplossing betrokken. De wens is om een vaste groep vrijwilligers samen te stellen die op afroep beschikbaar is voor het onderhoud.
Volgens Stokhuyzen is het onderhoud van hoogstamfruitbomen een laagdrempelige en leuke hobby. Vrijwilligers zijn gedurende enkele periodes per jaar één of twee keer per week een paar uur bezig. De werkzaamheden bestaan onder meer uit het verwijderen van dood hout, het in vorm snoeien van bomen, het inkorten van kruisende takken en het verwijderen van waterloten.
Ervaring is niet nodig en ook mensen met hoogtevrees kunnen volgens de brigade een taak vinden die bij hen past. Gereedschap, opleiding en begeleiding zijn beschikbaar. Tijdens het werk is er bovendien tijd voor een gezamenlijk koffiemoment, waarbij vrijwilligers kennis, ervaringen en zelfs recepten uitwisselen.
De komende weken staan in het teken van het rapen en plukken van appels en peren. Het fruit wordt naar een pers in Voorst gebracht. Het sap wordt vervolgens onder meer tijdens de Open Monumentendagen op 12 en 13 september gedeeld.
De Stadsboomgaard en de Bleek zijn beide groene monumenten. Hillebrink noemt de plekken bijzonder vanwege de rust en sfeer.
Voor buurtbewoners heeft zij nog een tip: appels plukken uit de bomen is niet toegestaan, maar gevallen appels rapen voor bijvoorbeeld appeltaart of appelmoes mag wel. Aangevreten appels kunnen het beste bij de stam worden gelegd. Deze kunnen als voedingsstoffen weer ten goede komen aan de boom.
Bron: Eigen redactie
Foto: Wieneke Wolthuis
