“In de rij voor de pannenkoeken kwamen echt de leukste gesprekken tot stand”

De Zutphense Nieuwbouwwijk Noorderhaven maakte een bitterzoete start na de bouw op de voormalige locatie van de oude Mars. Waar voorheen de Mars een sociaal sterke wijk was, is hedendaags de Noorderhaven een wijk waar nog volop wordt gezocht naar verbinding met elkaar. Bewoner Jacquelien Koopman en culturele ontmoetingsplek MARS willen hier verandering in zien te brengen, door laagdrempelige activiteiten aan te bieden.

“Ik merk dat er in de wijk niet makkelijk contact met elkaar wordt gezocht”, begint Jacquelien Koopman, “dus kwam ik met het idee om bewoners met elkaar in contact te brengen door op de eerste maandag van de maand een soepje te eten”, voegt ze daaraan toe. Het idee kwam voort uit hoe een vriendin van haar uit Eefde zelf een ‘sirene-soep’ voor de buurt maakte en dat sprak Koopman erg aan. Hierbij melden

bewoners zich aan als gast bij iemand thuis of als kok. Zo kwam ze met het idee aanzetten bij MARS, waar erg enthousiast werd gereageerd op dit eigen initiatief.

Het doel van de sirene-soep is volgens Koopman om de drempel weg te halen bij het ontmoeten van vreemden in de wijk en om echt verbinding met elkaar te maken. Deze activiteit vindt niet plaats in het wat krappe seinhuisje, de huidige locatie van MARS. Koopman vindt juist leuk als er bij iemand over de drempel wordt gegaan. “Op die manier kom je met bewoners in contact die je nog niet kent, want als matchmaker breng ik bewoners bij elkaar die nog geen kennissen van elkaar zijn.”

“We hebben inmiddels al een aantal tafels bij mensen thuis vol weten te krijgen”, legt deze fanatieke bewoonster uit. Toch ziet ze dat een activiteit, nog wat weinig animo heeft. Dit zit haar een beetje dwars, want ze zou het juist zo leuk vinden als de meest uiteenlopende bewoners van diverse sociale klassen elkaar echt leren kennen. Ze hoop op die manier dat mensen dichter naar elkaar toe groeien.

Koopman ziet hoe bewoners onder het genot van een soepje zich open durfden te stellen over wie ze zijn en wat ze in het dagelijks leven doen. Ook belangen vanuit de bewoners worden op tafel gelegd; “zoals vergroening, een buurthuis of een voorziening in de wijk. Maar ook zijn er gerust gesprekken waarbij bewoners aangeven hoe ze met het verlies van een partner verder leven”, vertelt Koopman. Volgens haar is het belangrijk dat mensen zich wat meer openstellen voor een ander en dat er wat meer naar elkaar om moet worden gekeken.

MARS-organisator Myrthe van Dommelen Foto: Mitchell de Vries

Groeipijn

Ondanks dat er bij dit initiatief een aantal tafels met wijkgenoten is gerealiseerd, is het toch wat moeilijk voor deze bewoners om samen aan activiteiten mee te doen. Greet Vellekoop van het wijkteam Noorderhaven ziet deze terugkerende worsteling. Vellekoop

legt hierbij uit dat wanneer je een fietsgroepje voor bewoners opzet, dat de opkomst heel minimaal blijft. “Het zijn voornamelijk bewoners die elkaar al van bijvoorbeeld de woongroepen kennen.”

Ook is dit fenomeen de oprichters van de MARS in de wijk niet ontgaan. Myrthe van Dommelen en Noa Pylyser zijn daarom rond december 2025 begonnen met de MARS om die drempels te doorbreken. Daarbij bieden zij diverse activiteiten aan en geven ze bewoners, zoals Koopman, een plek om ideeën uit te werken en ook een podium via de website. De culturele ontmoetingsplek is ontstaan uit het idee om mensen op een laagdrempelige manier met elkaar in contact te brengen. “Wij willen vooral een neutraal terrein creëren waar iedereen bij ons binnen kan lopen, van welke woontoren, huis of waar je dan ook vandaan komt, elkaar kunnen kruisen”, legt Van Dommelen hierbij uit. Het tweetal bevestigt hoe zij het verschil in de wijk maken, aangezien de opkomst voor de activiteiten als een trein is gaan lopen.

Fysieke drempels

Zo organiseert de stichting diverse activiteiten, zoals een ouder-kind dag of een bingoavond, en realiseren zij wensen van bewoners. Dit alleen wel met een wat krappe jas aan. “In het begin was dit een erg mooie plek om vooral met het initiatief voor de MARS te experimenteren”, begint MARS-organisator, “Hier hebben wij tijdens de winter een aantal concerten gehad. Deze waren voor maximaal vijfentwintig man”, voegt ze toe. Ze zou daarom maar wat graag samen met haar compagnon willen uitbreiden, waardoor het voor bewoners toegankelijker wordt om activiteiten bij te wonen. Een drempel voor de enigszins vergrijsde wijk is hierbij ook het trappetje omhoog. “Deze vind ik persoonlijk erg steil”, bevestigt Jacquelien Koopman. Volgens de MARS-organisator is iedereen die niet in een rolstoel zit met een beetje moeite het seinhuisje binnengekomen. “Zelfs bewoners van in de negentig”, beschrijft Van Dommelen.

“Verder is het ook de opzet van de wijk die het erg moeilijk maakt om in contact te komen met elkaar”, vertelt ze. Volgens haar is er bouwkundig niet goed gekeken naar hoe je, naast een duurzaam gebouwde, ook een sociaal krachtige wijk kunt maken. Van Dommelen wijst hierbij als voorbeeld naar de weinige sociale voorzieningen; zoals een buurthuis, een supermarkt. En daarnaast dat de MARS een locatie midden in de wijk krijgt om voor de Noorderhaven een stuk zichtbaarder te worden.

“Het is nog geen gemeenschap waar je in komt wonen”

Volgens de MARS-organisator zijn er inmiddels al een aantal gezinnen vertrokken, omdat er naast een tekort aan sociale voorzieningen moeilijk contact met de buurt kan worden gelegd. “Ik heb een aantal mensen gesproken die inmiddels verhuisd zijn, omdat zij de sociale contacten juist heel erg misten”, vertelt ze. “Dit zijn veelal jonge gezinnen.” Volgens haar is er door de inrichting van de architectuur van de wijk een

situatie ontstaan, waardoor mensen in bijvoorbeeld de woontorens zich voornamelijk alleen op elkaar richten.

Diverse bewoners op straat bevestigen dit beeld. ‘Iedereen zit een beetje in een eigen bubbel binnen de woontorens en hierdoor worden er wat minder snel contacten met anderen gemaakt. Daarom is het minder vanzelfsprekend om je aan te sluiten bij activiteiten binnen de wijk en maak je wat minder snel een praatje met elkaar.’

“Het is nog geen gemeenschap waar je in komt wonen”, omschrijft Van Dommelen, “Het is nog echt een nieuwbouw.” Voor haar onderstreept het dus het belang van de stichting om zich door middel van activiteiten in te blijven zetten voor de wijk, om op die manier wat dichter bij elkaar te komen.

Buurt bios valt in het water

Jacquelien Koopman herkent de geschetste beelden maar al te goed. Toch blijft ze zich fanatiek voor de wijk inzetten om samen met MARS leuke activiteiten op touw te zetten. Dit gaat alleen niet altijd zonder slag of stoot. “Samen met de lokale bioscoop hebben we een film op de grote witte muur van een van de huizen laten projecteren”, begint Koopman, “Maar hier was helaas niet heel veel interesse voor- ondanks dat het gratis was”, legt ze uit. “Mogelijk dat het wat frisse weer ook niet helemaal meezat”, vult ze aan, maar toch had ze net wat meer geïnteresseerde bewoners verwacht.

Pannenkoeken eten tijdens burendag Noorderhaven Foto: Mitchell de Vries

Drukst bezochte burendag

Ondanks dat de wijk moeite lijkt te hebben met het aangaan van nieuwe contacten, is dit jaar de burendag behoorlijk druk bezocht. “Het was leuk dat er tijdens deze dag zoveel mensen pannenkoeken kwamen eten en activiteiten met elkaar kwamen doen,

legt Jacquelien Koopman uit, “In de rij voor de pannenkoeken kwamen echt de leukste gesprekken tot stand”, voegt ze daar opgewekt aan toe. Ook het wijkteam is aangenaam verrast door de flinke opkomst. Met volle tafels en door bewoners zelfgebakken pannenkoeken genoten zij, onder muziek van een livebandje, van warme gesprekken onderling. Greet Vellekoop legt met een glimlach van oor tot oor uit dat dit is waar iedereen het in de wijk voor doet: het samenbrengen van de bewoners. In samenwerking met de MARS is het wijkteam maar wat trots op deze dag. Sterker nog, ten opzichte van twee jaar terug is het aantal geïnteresseerde bewoners nagenoeg verdubbeld. Volgens Koopman biedt een dag zoals deze perspectief voor de toekomst van de wijk.

Geïnteresseerden voor de Sirene-soep kunnen zich aanmelden via de website van de MARS en zich opgeven als kok of als gast.

Bron: Mitchell de Vries

Foto: Jacquelien Koopman