De gemeente Zutphen heeft tien nieuwe gemeentelijke monumenten aangewezen. Eén hiervan springt direct in het oog: het betonnen urinoir aan de Berkelkade. Hoewel de bouwwerken op het eerste gezicht misschien opmerkelijk lijken, vertelt het volgens de gemeente een belangrijk verhaal uit de stadsgeschiedenis.
Het urinoir werd begin jaren vijftig geplaatst tegenover de gewone bioscoop Odeon. Bezoekers gingen in de pauze vaak naar buiten, wat wandelen tot overlast door wildplassen. Het urinoir bood een praktische oplossing voor dit probleem. De bioscoop is inmiddels verdwenen, maar het bouwwerk is blijven staan en krijgt nu een beschermde status.
Volgens wethouder Sjoerd Wannet gaat het bij monumenten niet alleen om schoonheid. “Monumenten maken we niet omdat ze mooi zijn, maar omdat ze iets vertellen”, aldus de wethouder. Het urinoir is volgens hem een typisch voorbeeld van de jaren vijftig, waarin functionaliteit en beton centraal stonden.
Het robuuste prefab bouwwerk, met zijn gefrijnde randen en ligging aan het water, is een zeldzame overblijfsel uit die tijd. In Nederland zijn nog maar enkele populaire urinoirs te vinden, onder meer in Groningen en in het westen van het land, en ook die hebben inmiddels een monumentale status gekregen.
Het urinoir maakt deel uit van een bredere selectie van tien nieuwe gemeentelijke monumenten. De overige negen objecten – waaronder woonhuizen, pleinen en een voormalig postkantoor – stammen uit de wederopbouwperiode en de jaren daarna.
Bron: Omroep GLD
Foto: Omroep GLD
