Dubbeltentoonstelling ‘Heiligen & Helden’ brengt Sint-Justusreliek en Rubens samen in Zutphen
Het Stedelijk Museum Zutphen en Museum Henriette Polak presenteren van 18 juli tot en met 15 november de dubbeltentoonstelling ‘Heiligen & Helden’. De tentoonstelling sluit aan bij het Zutphense erfgoedthemajaar Verering en laat zien dat bewondering en verering van alle tijden zijn.
Van de verering van heiligen en pelgrimstochten tot de bewondering voor hedendaagse iconen en idolen: de tentoonstelling onderzoekt hoe mensen door de eeuwen heen bijzondere personen, symbolen en verhalen hebben vereerd.
Een van de hoogtepunten is de hereniging van twee topstukken die voor het eerst in 240 jaar weer samen te zien zijn. Het kostbare Sint-Justusreliek keert tijdelijk terug naar Zutphen en wordt tentoongesteld naast het bijbehorende altaarstuk ‘Het wonder van Sint-Justus’ van Peter Paul Rubens uit 1636.
In de late middeleeuwen bezat Zutphen belangrijke relieken van de kinderheilige Sint-Justus. Tijdens de Reformatie nam kanunnik Egbert Spitholt de schedel van de heilige mee naar Antwerpen om deze daar veilig te stellen. In zijn testament bepaalde hij dat het reliek naar Zutphen moest terugkeren zodra het katholieke geloof in de stad was hersteld.
Hoewel dat in 1815 gebeurde, bleef de schedel in Antwerpen. Sinds 1785 wordt het reliek bewaard in de Sint-Carolus Borromeuskerk. Voor de tentoonstelling keert het nu, na ongeveer vier eeuwen, tijdelijk terug naar Zutphen.
Na de dood van Egbert Spitholt in 1627 ontstond in Antwerpen een nieuwe verering rond Sint-Justus. De Antwerpse uitgever Moretus gaf Peter Paul Rubens opdracht om het wonderbaarlijke verhaal van de heilige vast te leggen.
Rubens schilderde in 1636 het monumentale altaarstuk ‘Het wonder van Sint-Justus’. Het werk bevindt zich sinds de negentiende eeuw in het Musée des Beaux-Arts in Bordeaux en reist speciaal voor deze tentoonstelling voor het eerst naar Nederland.
De bijzondere bruiklenen uit België en Nederland worden aangevuld met objecten rond pelgrimage en verering.
Museum Henriette Polak geeft met het werk van fotograaf Eddy Posthuma de Boer (1931-2021) een eigen invulling aan het thema pelgrimage. De tentoonstelling ‘Heiligen & Helden – Iconische foto’s van Eddy Posthuma de Boer’ biedt een nieuwe kijk op zijn omvangrijke oeuvre.
Posthuma de Boer was een fotograaf-reiziger die gedurende zijn lange carrière veel van de wereld zag. Met interesse, nieuwsgierigheid en een ogenschijnlijk nonchalante manier van fotograferen wist hij vaak wezenlijke momenten vast te leggen.
Zijn foto’s laten de rauwe werkelijkheid regelmatig samengaan met de poëzie van het dagelijks bestaan. Landarbeiders, jazzlegendes, kunstenaars, schrijvers, oorlogsveteranen, gelovigen en gezinnen: in zijn werk blijken heiligen en helden overal aanwezig te zijn.
Rondom de dubbeltentoonstelling is een activiteitenprogramma samengesteld. Zo geeft Jacintha Roos op 20 september een lezing over ‘De camino en de caminoboom’. Op 16 oktober spreekt Louis Peeters over ‘Pelgrimage en de Sint-Walburgiskerk te Zutphen’.
Daarnaast worden er gratis instaprondleidingen georganiseerd. Bij de dubbeltentoonstelling verschijnt ook een publicatie, die verkrijgbaar is in de museumwinkel.
‘Heiligen & Helden’ is mede mogelijk gemaakt dankzij een financiële bijdrage van de Vereniging Vrienden Musea Zutphen.
Bron: Eigen redactie
Foto: P.P. Rubens, Le Miracle de St. Just, 1638, met dank aan Musée des Beaux-Arts, Bordeaux (eigen foto)
Wandelconcert brengt orgel- en carillonmuziek naar bijzondere plekken in Zutphen
In Zutphen vindt op zondag 26 juli opnieuw een Wandelconcert plaats. Het muzikale evenement wordt georganiseerd door de Stichting Henrick Baderorgel en voert bezoekers langs verschillende bijzondere locaties in de stad.
Het concert begint om 16.00 uur in de Sint-Janskerk. Om 17.00 uur volgt een concert in de Walburgiskerk. De toegang is gratis. Bij de uitgang van de Walburgiskerk wordt een collecte gehouden.
Een van de locaties die tijdens het Wandelconcert wordt aangedaan, is het Wöhrmannhofje. Op deze rustige, verborgen plek midden in het centrum van Zutphen kunnen bezoekers het carillon van de Wijnhuistoren niet alleen goed horen, maar ook zien.
De Poolse beiaardier Monika Kaźmierczak verzorgt het carillonconcert. Zij speelt onder meer verschillende werken van de componist Artur Samul, geboren in 1992. De muziek is geïnspireerd op twaalf schilderijen die de dierenriem verbeelden.
Voor een bijzondere muzikale ervaring kunnen bezoekers de schilderijen vooraf bekijken. Op de agenda van de Stichting Henrick Baderorgel staan links naar de werken die bij het Wandelconcert horen.
De schilderijen zijn gemaakt door Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, een van de belangrijkste componisten die Litouwen heeft voortgebracht. Čiurlionis was bovendien een veelzijdig kunstenaar die zich ook als schilder uitdrukte.
De achtergrond van het carillonprogramma biedt daarmee volop stof voor uitleg. Een groot applaus voor beiaardier Monika Kaźmierczak in de Walburgiskerk is dan ook zeker op zijn plaats.
De orgelconcerten worden verzorgd door organist Bas Koster. Hij speelt om 16.00 uur in de Sint-Janskerk en om 17.00 uur in de Walburgiskerk.
Zijn programma brengt muziek uit verschillende periodes samen. Werken uit de barok worden afgewisseld met hedendaagse muziek, waaronder composities van de Britse componist John Rutter.
Bron: Eigen redactie
Foto: Monika Kaźmierczak
Drogenapstoren en historische binnenstad van Zutphen krijgen toeristische Michelinster
De Drogenapstoren en de historische binnenstad van Zutphen hebben een toeristische Michelinster gekregen. De onderscheiding zorgt volgens Mark Schuitemaker, directeur van Stichting Zutphen Promotie, niet alleen voor erkenning, maar kan ook bijdragen aan de naamsbekendheid van de stad.
„Het is een gerenommeerde prijs en dat is leuk voor de erkenning, maar doet ook wat met onze naamsbekendheid”, zegt een trotse Schuitemaker. De Drogenapstoren werd in 2023 nog volledig gerenoveerd. „Hij staat er mooi bij en is beeldbepalend voor Zutphen.”
De Drogenapstoren is oorspronkelijk een middeleeuwse stadspoort, die in 1446 in gebruik werd genomen. Waarom de toren precies werd gebouwd, is niet helemaal duidelijk, omdat er vlakbij al een andere stadspoort stond.
De toren dankt zijn naam aan Thonis van Grol uit Groenlo, die er in 1555 kwam wonen. Van Grol was stadsmuzikant. Wanneer er gevaar dreigde, moest hij op zijn trompet blazen om de inwoners van Zutphen te waarschuwen.
Zijn bijnaam ‘Drogenap’ zou waarschijnlijk te maken hebben met zijn drankgebruik. Zijn drinkbeker, een zogenoemde ‘nap’, zou daardoor altijd droog zijn geweest. Een andere verklaring is dat de bijnaam verwees naar zijn vermeende armoede.
De toren had door de eeuwen heen verschillende functies. In 1571 deed de Drogenapstoren dienst als gevangenis. Later werd het gebouw gebruikt voor de opslag van goederen en brandstof. Vanaf 1888 had de toren zelfs de functie van watertoren.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de toren door de Duitsers gedeeltelijk opgeblazen. Daarbij werd, zonder dat de Duitsers dat wisten, ook een deel van de wapenvoorraad van het verzet vernietigd. Na de oorlog werd de toren gerestaureerd. Sinds 1983 heeft het monument een woonfunctie.
Laura Koppel woont inmiddels al ruim twintig jaar in de middeleeuwse toren. Ze is trots dat ze nu in een woning met een toeristische Michelinster woont. De vele trappen herinneren haar dagelijks aan het bijzondere karakter van haar huis.
Koppel heeft het interieur ingericht in een middeleeuwse sfeer, met meubels van gietijzer en hout. Vanuit de toren geniet ze bovendien van een vrij uitzicht midden in de stad.
Tijdens de Open Monumentendagen stelt ze de toren en haar woning regelmatig open voor bezoekers. Nu de Drogenapstoren extra aandacht krijgt, overweegt ze mogelijk vaker bezoekers te ontvangen. „Nu de toren meer naamsbekendheid krijgt, moet ik misschien ook extra opengaan voor bezoekers”, denkt ze hardop.
Bron: Omroep GLD
Foto: VVV Zutphen
Gelders Museum in Zutphen kost naar verwachting 7,8 miljoen euro
Het opzetten van een Gelders Museum in Zutphen gaat volgens de eerste ramingen ongeveer 7,8 miljoen euro kosten. Ruim 4 miljoen euro daarvan is nodig voor de verbouwing en inrichting van de Witte Vleugel, het gebouw dat de overzichtstentoonstelling moet huisvesten. De verduurzaming van het pand in het centrum van Zutphen wordt geraamd op 2,1 miljoen euro.
Voor de eerste investeringen lijkt voldoende financiering beschikbaar. De exploitatie van het museum vormt echter nog een belangrijk aandachtspunt. Uit een voorlopige businesscase blijkt dat de structurele kosten voor het runnen van het Gelders Museum naar verwachting bijna 880.000 euro per jaar bedragen. Met de huidige opzet en de beschikbare informatie is er een jaarlijks tekort van ongeveer 330.000 euro.
Het Gelders Museum wordt geen volledig nieuw, zelfstandig museum. Het moet een overzichtstentoonstelling worden met belangrijke momenten uit de geschiedenis van de provincie Gelderland.
Onderwerpen uit het Verhaal van Gelderland zijn onder meer de prehistorie, de Romeinen, de Vikingen en de twintigste eeuw. Daarnaast wordt een programma ontwikkeld op andere locaties in de provincie.
Bezoekers van Musea Zutphen zouden in de toekomst een combiticket kunnen kopen waarmee zij ook de overzichtstentoonstelling in de Witte Vleugel kunnen bezoeken.
De provincie Gelderland heeft 5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de eerste kosten voor het opzetten van de provinciale canon. De gemeente Zutphen financiert de verduurzaming van het pand.
Volgens de provincie blijken de exploitatiekosten echter ‘aanzienlijk hoger’ te zijn dan eerder werd gedacht. De betrokken partijen onderzoeken daarom deze zomer hoe de jaarlijkse kosten kunnen worden verlaagd. In september moeten definitieve cijfers beschikbaar zijn.
Daaruit moet blijken of de overzichtstentoonstelling in de Witte Vleugel op een toekomstbestendige manier kan worden geëxploiteerd.
Bron: Omroep GLD
Foto: Eigen redactie
Eindverslag formateur opgeleverd
Formateur Antoon Kanis heeft zijn eindverslag opgeleverd na afronding van de 2e informatie ronde. Nadat de vorige formatie poging geklapt was vanwege onvoldoende chemie tussen de onderhandelende partijen.
Na een nieuwe rondgang langs alle in de raad vertegenwoordigde partijen en vervolgens een gesprek met de eerder onderhandelende partijen komt de formateur tot de conclusie dat een coalitie bestaande uit PRO, D66, CDA en Burgerbelang de meeste kans heeft op een stabiel bestuur en een vruchtbare samenwerking met de raad. De 4 partijen zullen allen één wethouder leveren, dit ongeachte hun omvang in de raad, zo is afgesproken.
De formateur geeft voor de volgende fase nog wel wat adviezen mee: Houd oog voor de persoonlijke relaties, bespreek eerst de samenwerking en werk van visie naar detail.
Bron: Eigen redactie
Foto: Eigen redactie
Brand bij wasmachine in appartementencomplex aan IJsselkade in Zutphen
De brandweer is dinsdagavond met meerdere voertuigen uitgerukt voor een woningbrand in een appartementencomplex aan de IJsselkade in Zutphen. De melding kwam kort na 18.00 uur binnen.
Volgens een 112-verslaggever ter plaatse ontstond de brand bij een wasmachine. Brandweerlieden waren snel aanwezig om het vuur onder controle te krijgen.
Door de inzet van de hulpdiensten werd een deel van de IJsselkade tijdelijk afgesloten. Dit zorgde voor verkeershinder en opstoppingen in de binnenstad van Zutphen.
Bij het incident heeft één persoon rook ingeademd. Ambulancepersoneel heeft het slachtoffer ter plaatse onderzocht. Over de toestand van de persoon is niets bekendgemaakt.
Hoe de brand precies is ontstaan, wordt nog onderzocht. Ook is op dit moment niet duidelijk of bewoners van het appartementencomplex tijdelijk moesten worden geëvacueerd en hoe groot de schade aan de woning is.
Bron: Omroep GLD
Foto ter illustratie: Pixabay
Zutphense monumenten deze zomer vaker gratis te bezoeken
Tijdens de zomervakantie openen drie historische monumenten in Zutphen vaker hun deuren voor bezoekers. Van 18 juli tot en met 16 augustus zijn de Burgerzaal, de Wijnhuistoren en de Bourgonjetoren op extra dagen gratis toegankelijk.
De verruimde openingstijden zijn een initiatief van Erfgoedcentrum Zutphen en Gilde Zutphen. Zowel toeristen als inwoners kunnen de monumenten bezoeken op dinsdag, woensdag, vrijdag, zaterdag en zondag, telkens van 13.00 tot 17.00 uur.
Vrijwillige monumentengidsen van Gilde Zutphen staan klaar om bezoekers te ontvangen en meer te vertellen over de geschiedenis van de gebouwen en de Hanzestad.
“Als Zutphen zijn we trots op onze monumenten. Ze vertellen het verhaal van onze stad en dat willen we graag delen. Daarom is het fijn dat de monumenten extra opengaan op het moment dat de mensen ook onze stad bezoeken,” aldus wethouder Sjoerd Wannet.
Voor een bezoek is geen reservering nodig. Wie de Wijnhuistoren wil beklimmen, kan deelnemen aan een rondleiding onder begeleiding van een gids. Deze vertrekken ieder heel uur vanaf de ingang aan de Lange Hofstraat.
In de Bourgonjetoren bevindt zich het belevingscentrum De Hanzeaat, waar bezoekers meer te weten komen over Zutphen als Hanzestad. Blikvanger is de grote maquette die laat zien hoe de stad er in 1485 uitzag. Voor kinderen is er een interactieve tabletgame en buiten kunnen zij op ontdekkingstocht met de gratis HanzeHelden-app.
Ook andere historische locaties zijn deze zomer te bezoeken. De Nieuwstadskerk (Sint-Jan) is iedere zaterdagmiddag geopend en de Berkelruïne verwelkomt bezoekers op de laatste zondag van de maand.
Bron: Eigen redactie
Foto: Kinderen spelen een tabletgame in de Hanzeaat in de Bourgonjetoren (Waterstraat 3). (Erfgoedcentrum Zutphen)
Peter Kooij ontvangt Vriendenprijs van Musea Zutphen
Tijdens een feestelijke bijeenkomst op 8 juli is kunstenaar Peter Kooij onderscheiden met de tweejaarlijkse Vriendenprijs van de Vrienden Musea Zutphen. Uit handen van voorzitter Lia van Rijen ontving hij het bronzen beeld De Kunstkijker.
De jury, bestaande uit wethouder Sjoerd Wannet, voormalig directeur van Musea Zutphen Paulo Martina, artistiek leider van Dat Bolwerck Marlise van der Jagt, Vriendenprijswinnaar 2024 Marise den Bakker en Lia van Rijen, stond voor een lastige keuze. De drie genomineerden – een kunstenaar, een vormgever en een verzamelaar – leverden volgens de jury ieder een bijzondere bijdrage aan het culturele leven in Zutphen.
De prijs ging uiteindelijk naar Peter Kooij vanwege zijn veelzijdige grafische werk en zijn betrokkenheid bij de lokale kunstwereld. Volgens de jury weet hij de stad met krachtige lijnen vast te leggen en zet hij zich tegelijkertijd in om ook andere Zutphense kunstenaars onder de aandacht te brengen. Daarbij noemt de jury onder anderen Van der Worp, Visser, Horn en Wiersma. Ook de verbinding met de Barlheze speelde een rol in de waardering voor zijn werk.
Tijdens de bijeenkomst werd ook uitgebreid stilgestaan bij de andere genomineerden.
Vormgever Kim Venus werd geprezen voor haar werk als docent Ruimtelijke Vormgeving. Samen met mbo-studenten werkte zij mee aan de vormgeving van tentoonstellingen als Oh, kom er eens kijken, De parels van Polak – 50 jaar Museum Henriette Polak en Rembrandt van donker naar licht. De jury sprak haar waardering uit voor het betrekken van studenten bij tentoonstellingsontwerp en daarmee bij het culturele leven in Zutphen.
Ook Coen Schimmelpenninck van der Oije, voormalig directeur van Musea Zutphen, werd in het zonnetje gezet. Hij verrijkte de museumcollectie door de jaren heen met verschillende schenkingen en bemiddelde bij belangrijke aankopen en bruiklenen. Tijdens de bijeenkomst schonk hij opnieuw een historisch werk aan de musea: een prent van de Walburgiskerk en het stadhuis, gemaakt door Johannes Nutges (1717-1777).
De bijeenkomst werd afgesloten met een feestelijke toast op de genomineerden, de winnaar en iedereen die zich inzet voor de Musea Zutphen.
Bron: Eigen redactie
Foto: Vrienden Musea Zutphen
Scooterrijder gewond na aanrijding op kruising N348 en N346 in Zutphen
Een scooterrijder is gewond geraakt bij een verkeersongeval op de kruising van de N348 en N346 in Zutphen. De bestuurder van de scooter werd aangereden door een automobilist terwijl hij over het bromfietspad reed.
Door de aanrijding liep de man flinke schaafwonden op aan zijn arm en rug. Ambulancepersoneel behandelde het slachtoffer ter plaatse. Hij hoefde niet mee naar het ziekenhuis en kan op eigen gelegenheid naar de huisartsenpost.
De politie heeft de scooter meegenomen. De automobilist kon zijn weg vervolgen; de auto liep slechts lichte schade op.
Opvallend genoeg vond vrijwel gelijktijdig nog een tweede verkeersongeval plaats op dezelfde weg. Tijdens de afhandeling van het incident kon het overige verkeer de locatie met aangepaste snelheid passeren.
Bron: Omroep GLD
Foto ter illustratie: Pixabay
Internationaal buitentheaterfestival Oeverloos keert terug naar Zutphen
Van 18 tot en met 20 september staat Zutphen opnieuw in het teken van buitentheaterfestival Oeverloos. Tijdens de achtste editie van het internationale festival vormen de historische binnenstad, de Noorderhaven, de IJsseloevers en Het Koelhuis het decor voor een gevarieerd programma met theater, circus, dans en muziek.
Het festival opent op vrijdagavond 18 september bij Het Koelhuis met een reeks korte voorproefjes van theatrale en muzikale voorstellingen. Op zaterdag en zondag volgt een festivalroute langs hofjes, pleinen, de uiterwaarden en andere bijzondere locaties in en rond de Hanzestad.
Oeverloos staat bekend om zijn avontuurlijke programmering en combineert intieme producties met grootschalige voorstellingen. Daarmee trekt het festival zowel theaterliefhebbers als toevallige voorbijgangers. De combinatie van eigentijds theater en de historische omgeving van Zutphen maakt het evenement volgens de organisatie uniek.
Ook dit jaar staan er gezelschappen uit binnen- en buitenland op het programma. Zo presenteert het Duitse Cirque on Edge de voorstelling Über Brücken, waarin acrobaten met touwen en lichamen een brug bouwen over een echte kloof.
Het Vlaamse Company Midnight brengt US, een voorstelling waarin messen, zelfontwikkelde software en honderd objecten onder spanning samenkomen. Het Britse Company Chameleon toont met Umbra een fysieke voorstelling over identiteit en hoe mensen zichzelf aan anderen laten zien.
Daarnaast is er MORE IS MORE van BEYONDSIEN, een mix van circus, glitter en karaoke, en de elektro-akoestische operette Echt zo’n tiep van Gagi & Elea, waarin een burenruzie uitgroeit tot een metafoor voor polarisatie. De Franse groep L’Arbre à Vache brengt met Au revoir Persil een speelse voorstelling over verbeelding en verbondenheid.
Naast het internationale programma zijn er familievoorstellingen, livemuziek, een sneldichter en diverse andere optredens.
Tijdens het festival is Het Koelhuis bij de jachthaven in de Noorderhaven de centrale ontmoetingsplek. Hier bevinden zich de ticketverkoop, het avondprogramma en de horecavoorzieningen. Ook ontmoeten artiesten en bezoekers elkaar hier gedurende het festival.
Wie het volledige programma wil beleven, heeft volgens de organisatie twee dagen nodig. Daarom zijn naast dagkaarten ook passe-partouts verkrijgbaar. Het complete programma is te vinden op de website van Festival Oeverloos.
Bron: Eigen redactie
Foto: Festival Oeverloos










